KRZYŻOWA DROGA

KRZYŻOWA DROGA

Białystok 1991

Waldemar Smaszcz "Między niebem, a ziemią" - fragment refleksji o twórczości Jerzego Binkowskiego:

(…) Binkowski opublikował wiersze tak jednorodne w swoim charakterze, jakby ich autor powrócił z długich rekolekcji, czasu skupienia, kiedy jesteśmy skłonni raczej milczeć niż wyrażać w słowach nasze przemyślenia. Pierwsza książeczka, przygotowana przy plastycznym współudziale Ryszarda Struńca, zaskakiwała zarówno swoim kształtem edytorskim, jak i ... poetyckim. Krzyżowa droga ograniczała się jedynie do niezwykle lapidarnych podpisów pod kolejnymi stacjami męki Chrystusa. Czytając takie jednozdaniowe strofy: "Przed wiekami // skazany", "Krzyż dźwignął // niebo wygiął", (...) "Twarz puchnie // na płótnie", (...) "Boże // bezdroże", (...) "Cisza // ciszej", mimo woli zadajemy sobie pytanie: gdzie się cisza zaczyna, a gdzie się słowo kończy... Anna Kamieńska, autorka niezwykle wnikliwych rozważań o poezji jako ascezie słowa, napisała: "W tej trosce o wierność słowa dochodzę do własnego gatunku wiersza, który nazwałam ‘milczeniem’. Wiersze - milczenia, wiersze zaledwie potrącające o słowa. Wiersze, które spodziewają się powiedzieć więcej niż jest powiedziane. Jest to zresztą jakieś ewangeliczne prawo ubóstwa (...). Milczenie poezji nie jest rezygnacją z mówienia, jest zaniechaniem, ale uwewnętrznieniem mowy. Milczenie z pełni, a nie z pustki". Takie właśnie są kolejne cząstki Krzyżowej drogi. Zmierzają w stronę milczenia, ale - co trzeba koniecznie podkreślić - bardzo zakorzenione są w konkrecie. Stąd ich mocne osadzenie w rzeczywistym doświadczeniu cierpienia Chrystusa, cierpieniu tak ogromnym, że nie można wyrazić go słowami, wobec czego muszą umilknąć. Zwróćmy uwagę, że dopiero w XIV stacji zanika konkret i pojawia się nazwana wprost cisza, poddana stopniowaniu: "Cisza // ciszej". Wobec nieuchronności śmierci słowa okazały się bezradne.

                                                                                                                                                                                                                Waldemar Smaszcz

 

Tekst „Krzyżowej drogi” został także opublikowany na str.67 w antologii motywów pasyjnych  krzyża  w literaturze nie tylko polskiej pt. „KSIĘGA KRZYŻA” pod redakcją Barbary Arsoby. Ksiądz Jan Twardowski  w komentarzu do tej książki w liście do Pani Barbary Arsoby  poświęcił uwagę na temat „Krzyżowej drogi”. Czytaj dalej =>

 

I.
Przed wiekami skazany
II.
Krzyż dźwignął
niebo wygiął
III.
Zdrożony
pod krzyżem skulony
IV.
Z matki ramion
w zgon
V.
Cyrenejczyku
chłopczyku
VI.
Twarz puchnie
na płótnie
VII.
Drugi raz
za nas
VIII.
Kobiety płaczą
a dzieci
IX.
Upadł
w ziemi ranę
X.
Nagi człowiek
XI.
Boże
bezdroże
XII.
Eloi
Eloi

XIII.
Ciało zostało
i KRZYŻ
XIV.
Cisza
Ciszej